الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
462
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
مربى نفوس ، معراج مؤمن و نهى كننده از فحشاء و منكر است . بعد از آن مهمترين مساله اجتماعى همان اصل « شورى » است كه بدون آن همه كارها ناقص است ، يك انسان هر قدر از نظر فكرى نيرومند باشد نسبت به مسائل مختلف تنها از يك يا چند بعد مىنگرد ، و لذا ابعاد ديگر بر او مجهول مىماند ، اما هنگامى كه مسائل در شورى مطرح گردد و عقلها و تجارب و ديدگاههاى مختلف به كمك هم بشتابند مسائل كاملا پخته و كم عيب و نقص مىگردد ، و از لغزش دور تر است . لذا در حديث پر معنايى از پيغمبر گرامى اسلام ص مىخوانيم : انه ما من رجل يشاور احدا الا هدى الى الرشد : « احدى در كارهاى خود مشورت نمىكند مگر اينكه به راه راست و مطلوب هدايت مىشود » . قابل توجه اينكه : تعبير در اينجا به صورتى است كه آن را يك برنامه مستمر مؤمنان مىشمرد ، نه تنها در يك كار زودگذر و موقت ، مىگويد همه كارهاى آنها در ميانشان به صورت شورى است ، و جالب اينكه خود پيامبر ص با اينكه عقل كل بود و با مبدء وحى ارتباط داشت در مسائل مختلف اجتماعى و اجرايى ، در جنگ و صلح و امور مهم ديگر ، به مشورت با ياران مىنشست ، و حتى گاه نظر آنها را ترجيح مىداد با اينكه مشكلاتى از اين ناحيه حاصل مىشد ، تا الگو و اسوه اى براى مردم باشد ، چرا كه بركات مشورت از زيانهاى احتمالى آن به مراتب بيشتر است . در باره اهميت « مشورت » و « شرائط شورى » و « اوصاف كسانى كه بايد مورد مشورت قرار گيرند » و « وظيفه مشاور » بحثهاى مشروحى در ذيل آيه 159 سوره آل عمران داشتيم ( جلد 3 صفحه 142 به بعد ) كه نيازى به تكرار آن نمىبينيم ، اما چند موضوع را بايد در اينجا اضافه كنيم :